Para dergisi bu hafta yine manşetinde borsa haberiyle çıktı. Başlık: Hangi hisselere yatırım yapmalı? İçerikle çok fazla ilgilisi olmayan tam bir satış başlığı… Zaten haberin başlığı “Borsada kazanç seferberliği” Kısacası borsadaki halka arz seferberliği ve halka arzda hisse alırken dikkat edilmesi gereken noktalar masaya yatırılmış. İdil Taraklı imzasıyla yayınlanan kapak haberinde son halka arzlarda öne çıkan 3 hisse olarak “Mango, Martı GYO ve Torunlar GYO”nun yazılmış olması ise çok ilginç. Çünkü Mango Gıda, sıkıntılı bir halka arzdan sonra yatımcılarına hep kaybettirdi. Martı GYO’da halka arzdan sonra önemli oranda kaybettirdi. Torunlarda da benzer bir durum söz konusu. Öne çıkan halka arz denildiğinde İhlas Yayın Holding, Emlak GYO, Hateks, Kiler, Bizim Market akla geliyor ki, söz konusu halka arzlarda rekor talep geldi. Bu hisseleri alan yatırımcılar büyük paralar kazandı. Yine de gündemdeki bir konuyu ele alan Para dergisi 2010 yılında yapılan halka arzları, bunların getirilerini tablo olarak sayfalarına yansıtmış. Ayrıca halka açılan şirketlerin yöneticilerinin görüşleri de özel bir bölümde sunulmuş.
22’DEN 15’İ KAZANDIRDI
Geçen yıl yapılan 22 halka arza bakıldığında, hisselerden 15’inin halka açıldığı günden itibaren yüzde 4.36 ile 137 aralığında getiri sağladığı görülüyor. Diğer 7 hisse ise açılıştan itibaren elde tutan yatırımcısına kaybettirdi.
Geçen yıl art arda çok fazla halka arz yapıldığını ve bunun 2011’de de devam edeceğini ifade eden Arma Portföy Yönetimi Yönetim Kurulu Başkanı Murat Gülkan, bu durumun piyasadaki likiditeyi çekeceğini düşünüyor. Bu nedenle endeksin son bir yıl içinde gördüğü zirveleri 2011’de çok fazla göremeyeceğini düşünen Gülkan, “Buna rağmen halka arzlardan hisse alınabilir. Halka arzlarda kamu itibarı nedeniyle kamu satışları daha başarılı. Çünkü bunların fiyatlaması yatırımcıyı daha kollamaya yönelik oluyor” diyor.
Murat Gülkan, özel sektör hisseleri alırken ise daha dikkatli olunmasını öneriyor: “Özellikle halka açılan şirketin sirküleri iyi incelenmeli. Kim satıyor, niye satıyor bunları iyi anlamak lazım. Tabii halka yeni açılan şirket hissesinin seyrini, temel analiz kadar bu halka arzın kendi iç dinamiklerinin belirlediğini de unutmamak lazım.”
LİKİDİTE VE BÜYÜME POTANSİYELİ ÖNEMLİ
Yıl sonuna kadar 20-25 şirketin daha halka arz olacağını tahmin eden Ata Yatırım Genel Müdürü Bülent Altınel, halka arzdan hisse alırken değerlemesine, hangi sektör içinde bulunduğuna yani büyüme potansiyelinin olup olmadığına, halka açıklık oranına (diğer bir deyişle likiditesine) dikkat edilmesini öneriyor. Altınel göre, yeni halka arzlarda GYO’lar fiyatlarına ve net aktif değerlerine bakılarak tercih edilebilir. Sektörel taleplerin iç talebe dayalı büyüme gösterdiğini hatırlatan Altınel “Bu kapsamda perakende, otomotiv ve gayrimenkul örnek gösterilebilir. Türkiye’nin çok fazla enerji ihtiyacı var ve bu alanda yatırımlar devam ediyor. Geleceğin sektörü olarak gördüğümüz için enerji hisseleri de primlenebilir” diyor.
Yeni arzları zamanlama olarak doğru bulan Altınel, bu kapsamda ciddi bir talep bekliyor. Büyük hisselerin halka arzının kısa vadede kaynak yaratmak amacıyla diğer hisselerde satış baskısı yarattığını hatırlatan Altınel, ancak piyasadaki yatırım seçeneklerinin artması açısında bu gelişmeyi uzun vadede olumlu buluyor.
2011’İN İLK HALKA ARZLARI
Bu yıl halka arz seferberliğinin startını Hateks Hatay Tekstil İşletmeleri verdi. Hateks’in 7 Ocak’taki halka arzında 3 milyon 250 bin lot hisseye karşılık yaklaşık 6 milyon 500 bin lot talep toplandı. Sermayesinin yüzde 15’ini halka açan şirketin hisseleri 3.86 TL baz fiyattan satışa çıkarılmıştı. Ortalama satış fiyatı 4.25 TL’de oluştu ve 13 milyon 812 bin TL gelir elde edildi. Arzın ardından hisse senetleri 17 Ocak’tan itibaren borsada işlem görmeye başladı.
Market zinciri Kiler’in 20 Ocak Perşembe günü başlayan arzı ise 21 Ocak Cuma günü sona erdi. Yurtiçi bireysel yatırımcıların 12.19, yurtiçi kurumsal yatırımcıların 4.32, yabancı kurumsal yatırımcılarınsa 3.54 kat talep gösterdiği arza toplamda 6.66 kat talep geldi. Hissenin halka arz fiyatı, üst limit olan 6.10 TL olarak belirlendi. Kiler Alışveriş, bu arzdan 123 milyon 177 bin TL gelir elde etti. Yüzde 1.95 oranındaki ek satış hakkının da kullanılmasının ardından şirketin halka açıklık oranı yüzde 15 oldu.
Kiler’in halka arzında, son dönemde yapılan halka arzlar içindeki en yaygın yatırımcı sayısına ulaşıldı. Toplamda 12 bin 797 yatırımcı, Kiler Alışveriş’in halka arzına talepte bulundu. Bunun 12 bin 680’ini yurtiçi bireysel yatırımcılar, 88’ini yurtiçi kurumsal yatırımcılar, 29’unu ise yurtdışı kurumsal yatırımcılar oluşturdu. Kiler hisseleri, 27 Ocak Perşembe gününden itibaren 6.10 TL baz fiyatla borsada işlem görmeye başladı.
LOKMAN HEKİM’DEN ÖZEL PROMOSYON
1996 yılında kurulan Özel Lokman Hekim Engürüsağ da sermayenin yüzde 20’sini geçen hafta borsada satış yöntemiyle halka arz etti. Bizim Menkul Değerler aracılığıyla gerçekleştirilen halka arzda, 1 TL nominal değerli bir hissenin bedeli 3.75 kuruş olarak belirlendi. 25 Ocak 2011 Salı günü satışa çıkan şirket hisselerinin tamamı sadece 30 dakika içerisinde alıcı buldu. Bu süreçte halka arz edilen hisse miktarının yaklaşık 8 katı (20 milyon lot) talep geldi. Söz konusu bütün hisseler tavan fiyat olan 4.13 TL’den satıldı.
Ankara’dan İMKB’ye giren ilk hastane grubu hatta Ankara merkezli ilk şirket olan Özel Lokman Hekim Hastaneleri’nin bu hafta borsada işlem görmeye başlaması bekleniyor.
Bu arada, borsada 3 bin adet ve üzeri Özel Lokman Hekim Hastanesi hissesi alan yatırımcılara, iki ay boyunca hisselerini ellerinde tutmaları kaydıyla, bir yıl boyunca sosyal güvenceleri varsa tedavi farklarında yüzde 15, sosyal güvenceleri yoksa cari tedavi fiyatlarında yüzde 25 indirim yapılacak
MEPET VE HALK GYO DA BAŞVURDU
Bir yandan da yeni halka arzlar için SPK’ya başvurular sürüyor. Önceki hafta Mepet Metro Petrol ve Tesisleri ile Halk Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı, hisse senedi ihracı için SPK’ya başvurdu. Mepet Metro Petrol ve Tesisleri, nakit olarak artıracağı 5 milyon TL nominal bedelli paylarını, ortakların rüçhan haklarını kısıtlayarak halka arz etmeyi planlıyor.
Halk Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı da 18 Ocak’ta sermayesini 477 milyon TL’den 900 milyon TL’ye çıkarmak ve artırdığı 423 milyon TL’ye tekabül eden payları halka arz etmek amacıyla SPK’ya başvurdu. Kurul her iki başvuruyu da incelemeye aldı.
NELERE DİKKAT ETMELİ?
Geçen yıl halka arz edilen hisselerinin önemli bir kısmının yatırımcısına kazandırdığı görülüyor. Ancak elbette hepsinde yüksek kazanç yok. Peki daha fazla kazandıracak şirket nasıl seçilir? Halka arzdan hisse alırken nelere dikkat etmeli? Yazarımız Dr. Yaşar Erdinç’in bu konudaki değerlendirmesi şöyle:
1. Eğer şirketin bir ortağı elindeki hisseleri veya hisselerin bir kısmını halka arz ediyorsa, bu satıştan doğan gelirler şirket ortağının cebine girecek, şirkete kaynak aktarılmayacaktır. Bu tür halka arzlarda şirket sahibinin genellikle elindeki hisseyi hiç de ucuza satmayacağı düşünülür.
2. İkinci tür halka arz ise sermaye artırım yoluyla olur. Burada şirket sermayesinin artırılması kararı alınır. Artırılacak sermayenin tamamı ya da bir kısmının halka arz edilmesi planlanır. Her hissenin nominal değeri 1 TL’dir. Yapılan değerlemeler yoluyla hisseye bir değer biçilerek, 1 TL olan hisseler, çeşitli arz yöntemleriyle birincil piyasada halka, belirli bir fiyat veya fiyat aralığından talep toplanarak satılır. Bu tür durumlarda, halkın ödediği para şirkete özkaynak olarak girer. İşte bu noktada şirketin halka arzdan gelen bu parayı nasıl kullanacağı önemlidir. Bu para ile borçlarını mı ödeyecek, yeni yatırıma mı gidecek, bu yeni yatırım kârlı olacak mı?
3. Halka arzlarda dikkat edilmesi gereken çok önemli bir diğer konu da, halka arz edilecek hissenin fiyatıdır. Şirket sahipleri genellikle hisseleri yüksek fiyattan satmak isterler. Buna aracılık eden konsorsiyum başı aracı kurumlar da olabildiğince makul fiyatı uygulamak ister. Yatırımcılar ise hisse fiyatının ucuz ya da pahalı olduğu konusunda bazı göstergelere bakmalıdır. Bunlar;
* İlk gösterge, PD/DD oranı olarak bildiğimiz piyasa değeri/defter değeridir. Bu oran bir hisseye şirketin özvarlıklarının kaç katını ödediğinizi gösterir. Özvarlık, bir şirketin sahip olduğu bütün varlıklarından, bütün borçlarını çıkarırsanız geriye kalandır. Acaba biz bu hisseyi alırsak özvarlıklarının kaç katı ödeme yapıyoruz? İşte hesaplanacak olan bu oranı, şirketin halka arzdan sonra yer alacağı sektördeki ağırlıklı PD/DD oran ortalamasıyla karşılaştırmakta fayda vardır.
* İkinci basit gösterge de F/K oranıdır. Yani şirkete bir yıllık kârının kaç katını ödüyoruz sorusuna cevap bulmalıyız. Bu oranı da sektörün ağırlıklı ortalamasıyla karşılaştırmalıyız. Eğer halka açılacak şirketin son birkaç yıldaki kârları aşırı dalgalanma göstermişse, F/K oranını kullanarak değerleme yapmak sağlıklı sonuç vermeyebilir. Bu durumda PD/DD oranına daha fazla ağırlık vermek gerekir.
4. Hissenin fiyatı ne kadar uygun ve ucuz görünse de veya ne kadar pahalı olsa da, halka arzdan sonra borsada ikinci el piyasada işleme başladıktan sonra çok garip hareketler oluşabiliyor. Çok ucuz dediğiniz bir hisse çok düşerken, çok pahalı ve asla alınmamalı dediğiniz tavan olabilir. Kısacası halka arz öncesinde yapılan fiyat değerlendirmeleri, halka arzdan sonra fiyatın ne yönde gelişeceğine dair net bir fikir vermemektedir.
Şimdi sıra geldi son dönemlerin halka arzlarından sonra ne olduğunu incelemeye... Aşağıdaki tabloda 2010 yılındaki halka arzlar var. Görüldüğü üzere, şirketlerimiz 2011 yılında sadece halka arzlardan 3.1 milyar TL kaynak toplamışlar.
